Zdalne nauczanie - zajęcia logopedyczne

środa, 31 marzec 2021 09:29

ZABAWY I ĆWICZENIA LOGOPEDYCZNE

Przesyłam Państwu zabawy i ćwiczenia logopedyczne do wykorzystania w pracy z dzieckiem w domu

1. WIERSZYKI DO POKAZYWANIA
„Wierszyki do pokazywania” ułatwiają orientację w schemacie własnego ciała. Te krótkie teksty rozwijają/doskonalą pamięć słuchową sekwencyjną, wzbogacają słownictwo, usprawniają też rozwój motoryczny dziecka, a ćwiczenie funkcji słuchowych wydłuży czas koncentracji na zadaniach.
Propozycja przebiegu zabawy. Osoba dorosła kilkakrotnie recytuje wybrany tekst, wskazując na wymienioną część ciała. Kilka razy powtórzony daje dziecku sposobność do włączenia się do zabawy.
Oto kilka przykładów:
To jest szyja, to są uszy.
Słyszę nimi różne głosy.
Mam też buzię, oczy, nos,
a na głowie włosów gąszcz.

Rączki robią klap, klap, klap (klaszczemy w dłonie).
Nóżki robią tup, tup, tup (tupiemy nóżkami).
Tutaj swoją główkę mam (wskazujemy dłonią na swoją głowę)
I po brzuszku bam, bam, bam (klepiemy się po brzuszku).
Buzia robi am, am, am (mlaskamy językiem).
Oczka patrzą tu i tam (mrugamy oczkami).
Tutaj swoją główkę mam (wskazujemy dłonią na swoją głowę).
I na nosku sobie gram (naśladujemy grę na trąbce – na wysokości nosa).

Oto głowa – do myślenia.
Oto oczy – do patrzenia.
Oto uszy – do słuchania.
Oto nosek – do wąchania.
Oto buzia – do mówienia
I pośladki – do siedzenia.

Recytując, proszę powoli kręcić głową w jedną stronę, a potem w drugą:
Moja głowa jest na śrubie,
Bardzo głową kręcić lubię.

2. ZABAWY DYKCYJNE
Mają na celu przygotowanie do poprawnego wypowiadania wyrazów.
a) Wydajemy polecenia dziecku:
- Naśladuj warkot silnika motocyklowego na różnych wysokościach dźwięku.
Najpierw używaj jedynie warg, potem języka, na koniec warg i języka. Warto
parsknąć!
- Kilkakrotnie jak najgłośniej przeciągle cmoknij.
- Kilka razy szeroko otwórz i zamknij usta, układając je w pozycji
poszczególnych samogłosek - "a", "o", "u", "e", "i", "y", tym razem rób to
głośno.
- Głośno i wyraźnie wypowiadaj połączenia:
"abba, obbo, ubbu, ebbe, ibbi, ybby";
"assa, osso, ussu, esse, issi, yssy".
Wybierz sobie różne spółgłoski i łącz je z samogłoskami według powyższego
wzoru. Każda głoska musi być słyszalna!
- W różnym tempie wypowiedz:
"da-ta-za-sa-dza-ca-na-ła";
"di-ti-zi-si dzi"; "zia-sia-dzia-cia-nia";
"ga-ka-ha-cha";
"gia-kia-hia-chia".
- W różnym tempie powiedz:
"brim, bram, bram, bram, brom";
"trim, tram, tram, tram, trom";
"krim, kram, kram, kram, krom" itd.
b) Ćwiczenia na konkretnych głoskach, np /p/
Początkowo głoskę /p/ wypowiadamy w izolacji - pppppppp / nie pypypypypy/,
następnie w logotomach - pa po pu pe py pą pę,   apa opo upu epe ipy opą epę,   ap op up ep  ip yp,
w wyrazach - pech, pole,  mapa,  słup itp.,
dalej, w logotomach z podwójną spółgłoską ap-pa,  op-po,  up-pu,  ep-pe,  ip-py,
pap-pa,  pop-po,  pup-pu,  pep-pe , pyp-py.....
Stopniowo zwiększmy inwentarz ćwiczonychgłosek.

3. BAJECZKI LOGOPEDYCZNE
Przedstawione bajeczki służą przede wszystkim usprawnieniu artykulatorów oraz rozwijają słownictwo.
a)BAJECZKA - "CHORY PAN JĘZYCZEK"
Rozmowa "Czy lubimy chorować"
Propozycja pytań:
- Po czym poznajemy, że jesteśmy chorzy?
- Czy lubimy chorować?
- Co trzeba zrobić, gdy się żle czujemy?
- Jak można zapobiec chorobie?
Bajeczka - w czasie gdy czytamy bajeczkę, dziecko wykonuje ćwiczenia usprawniające artukulatory.
Pewnego jesiennego dnia pan Języczek wybiera się po zakupy. Zaczyna padać deszcz (dotykamy czubkiem języka różnych miejsc na podniebieniu). Pan Języczek moknie, bo zapomniał parasola. Wieczorem czuje się bardzo źle. Kicha (wołamy: a psik!), boli go głowa (wołamy: ojojoj!), ma katar. Przychodzi pan doktor, wyjmuje ze swojej torby słuchawki (wysuwamy język z buzi, przesuwamy nim po podniebieniu, górnych zębach i górnej wardze). Osłuchuje dokładnie pacjenta, przykładając słuchawki do jego pleców (dotykamy czubkiem języka wszystkich zębów po kolei), opukuje go (dotykamy czubkiem języka różnych miejsc na podniebieniu), zagląda go gardła (wykładamy szeroki język na brodę). Wypisuje receptę ("piszemy" w powietrzu językiem wysuniętym z buzi).
Leży pan Języczek w łóżku (robimy z języka "łóżko" - przód i boki języka unosimy ku górze, tak by na środku powstało wgłębienie)i kuruje go. Zimno mu, ma dreszcze (trzęsąc się wypowiadamy: brrr), więc mocno przykrywa się kołderką (wargę dolną nakładamy na wargę górna i odwrotnie). Gorączka raz wzrasta ( językiem próbujemy dotknąć nosa), raz opada (układamy język na brodzie). Pan Języczekgrzecznie pije syrop. Lekarstwo ma słodki smak, więc chory się oblizuje (oblizujemy wargi ruchem okręznym). Zjada tabletki (poruszamy buzią, jakbyśmy coś jedli), ale tabletki są gorzkiei pan Języczek się krzywi (ściągamy mocno wargii przesuwamy nimi raz w prawo , raz w lewo).
Mija kilka dni. Pan Języczek czuje się lepiej. Przychodzą do niego w odwiedziny goście (wysuwamy język z buzi, a potem go chowamy, przesuwając nim po górnej wadze, górnych zębach i podniebieniu), witają się z nim serdecznie (puszczamy całuski), życzą mu szybkiego powrotu do zdrowia. Zdrowieje zatem pan Języczek i jest już wesoły (uśmiechamy się szeroko, nie pokazując zebów).
b) BAJECZKA - "REMONT"
Rozmowa - Remontujemy mieszkanie .
Propozycja pytań:
- Jak wygląda dom w czasie remontu?
-Co jest potrzebne, by wykonać remont?
Bajeczka "Remont" - w czsie czytania bajeczki, dzieko wykonuje ćwiczenia usprawniające artykulatory.
Pan Języczek postanawia wyremontować swój domek. Najpierw maluje drzwi (czubkiem języka oblizujemy wargi dookoła) i przedpokój (oblizujemy zęby dookoła). Potem przychodzi kolej na ściany (oblizujemy językiem wewnętrzną stronę policzków). Następnie maluje sufit (przesuwamy językiem po podniebieniu od zębów  w kierunku gardła i odwrotnie). O, zostały jeszcze niepomalowane miejsca na suficie, trzeba to poprawić (dotykamy czubkiem języka różnych miejsc na podniebieniu).
Po remoncie należy umyć okna (czyścimy językiem górne, następnie dolne zęby) i pozamiatać podłogę ( przesuwamy językiem po dnie jamy ustnej). Pan Języczek wymiata kurzeze wszystkich kątów ( dotykamy językiem ostatnich zębów dolnych i górnych). Wyciąga z szafy i z szuflad wszystkie rzeczy ("wyjmujemy rzeczy z szafy" - wysuwamy język z buzi, przesuwając nim po podniebieniu, po górnych zębach i górnej wardze; następnie "otwieramy szafę" - przesuwamy język leżący na dnie jamy ustnej i jak najdalej do tyłu). Zakurzoną odzież wkłada do pralki (otwieramy szeroko buzię) i pierze (językiem wykonujemy w buzi kółka). Wyprane i poukładane ubrania chowa do szaf (wysuwamy, a potem chowamy język, przesuwając nim po górnej wardze, górnych zębach i poniebieniu) i szuflad ( wypychamy językiem dolne zęby).
Jeszcze musi wytrzepać dywan (próbujemy dotknąć językiem nosa i brody) i zawiesić w oknach czyste, białe firanki (dotykamy czubkiem języka wszystkich zębów po kolei). Na stole stawia wazon z kwiatami ("wąchamy kwiaty"- wdychamy powietrze nosem, wydychamy ustami). I wreszcie może usiąść wygodnie na kanapie i odpocząć ( robimy z języka "kanapę" - boki i przód języka unosimy do góry, tak by na środku języka powstało wgłębienie). W domu jest czysto i przytulnie.

c) BAJECZKA "PRANIE"
Rozmowa - "Robimy pranie"
Propozycje pytań:
- Co jest potrzebne, by zrobić pranie?
- Gdzie możemy wysuszyć wyprane ubrania?
- Co powoduje, że wyprane rzeczy szybciej wysychają?
Bajeczka "Pranie" - słuchając bajeczki , dziecko wykonuje ćwiczenia usprawniające artykulatory.
Pan Języczek postanawia zrobić pranie (robimy "pralkę" - mocno wydymamy policzki). Otwiera pralkę (otwieramy szeroko usta) i wkładamy do niej brudne ubrania (dotykamy językiem na przemian górnej wargi i górnych dziąseł). Zamyka pralkę (zaciskamy mocno wargi), wsypuje proszek (ułożony na górnej wardze język wsuwamy do buzi, przesuwając nim po wardze, zębach i dziąsłach). I jużbrudne rzeczy się piorą ("pierzemy" - wykonujemy językiem kółka  w szeroko otwartej buzi). Pan  Języczek  czeka, aż pralka odwiruje pranie ("odwirowujemy" - wielokrotnie przyklejamy język do podniebienia i odrywamy z głośnym mlaśnięciem).
Pan Języczek rozwiesza w ogrodzie linkę ("rozwieszamy linkę" - kilkakrotnie przesuwamy czubek języka od jednego kącika ust do drugiego). Strzepuje wybrane rzeczy ("strzepujemy"- wykonując szybkie ruchy. próbujemy sięgnąć językiem do brody i do nosa) i wiesza je ("wieszamy pranie" - otwierając szeroko buzię, dotykamy czubkiem języka wszystkich zębów po kolei). Dobrze, że wieje wiatr - osuszy mokre ubranie (naśladujemy szum wiatry: szu szu szu). Pranie już wyschło i czas je zdjąć ("zdejmujemy praanie" - otwierając szeroko buzię, dotykamy czubkiem języka wszystkich zębów po kolei). Na koniec pan Języczek prasuje czystą garderobę ("prasujemy" - przesuuuwamy językiem po podniebieniu, górnych i dolnych zębach).


4. ZABAWY ODDECHOWE
Mówienie jest nierozłącznie związane z oddychaniem. Inaczej oddychamy, gdy milczymy, inaczej- gdy mówimy. Prawidłowe oddychanie w czasie spoczynku odbywa się przez nos. Ćwiczenia oddechowe maja na celu pogłębienie oddechu, wydłużenie fazy wydechowej.
a) zabawa - gazetowe kulki / pomoce- gazeta/
Dziecko z gazety ugniata dwie kulki i układa na otwartej dłoni. Następnie wykonuje wdech nosem i silnym wydechem ustami zdmuchuje kulki z dłoni. Zabawę należy powtórzyć  trzy razy.
b) zabawa - grzyby
Dziecko kuca na podłodze , kuli się i nakrywa ramionami. Prosimy je, aby wyobraziło sobie , że jest małym grzybkiem i przy pomocy ruchów ciała zilustrowały, jak rośnie grzybek. Następnie mówimy, ze pada ciepły jesienny deszcz, grzybek zaczynaja rosnąć , staje sie coraz większy. W tym czsie dziecko powoli wyprostowuje się. Stając na palcach bierze głęboki wdech nosem i powoli wydycha powietrze ustami. Zabawę należy powtórzyć kilka razy.
c) zabawa - deszcz /pomoce- kartka, kredka koloru niebieskiego, słomka, skrawki papieru/
Aby deszcz przestał padać, należy zebrać i umieścić na chmurkach wszystkie kropelki . Dziecko rysuje na kartce chmurki. Następnie umieszcza na nich za pomocą słomki rozsypane wokół kartki skrawki papieru.
d) zabawa - wiatr osusza pranie /pomoce- kartka z zeszytu/
Trzymając kartkę za róg - dziecko dmucha na nią:
dłuuugo
krótko
dłuuugo-krótko-dłuuugo
krótko-dłuuugo - krótko
d) zabawa- jesienne liscie /pomoce krka z bloku, kredki/
Dziecko rysuje, koloruje i wycina liście . Następnie ukłda na podłodze na kupkę. Na umówiony sygnał podchodzi do kupki i dmucha na nią tak (wdech nosem i wydech ustami), by liście porozsuwały się na boki.

5. ZABAWY I ĆWICZENIA FONACYJNE
Celem ćwiczeń głosowych jest kształtowanie u dzieci poprawnej emisji głosu.

a) Wymawianie samogłsek:
- na jednym wydechu z taką sama siłąwymawiamy trz samogłoski / aou/ a następnie /eyi/,
- wymawiamy samogłoski a,o,e,u,i,y kolejno: bezgłśnie, szeptem, półgłosem, głośno,
- zabawa - głoska /a/ na wycieczce - jedzie samochodem po asfaltowej, równej powierzcni - wymawiamy ja w sposó ciągły aaaaa, wchodzi po schodach  a a a a a , płynie łódką aaaaa, jedzie na koniu a a a a a,
- wymawianie samogłosek według przedstawionego schematu graficznego, np. krótko-krótko-długo
- zabawa "ślimak" - jadąc palcem po narysowanym ślimaku wymawiamyokreślone samogłoski, np. ao  ao  ao  ao,    eu  eu  eu  eu,   io  io  io  io itp

b)wykorzystanie wyrazów dźwiękonaśladowczych
- zabawa "Jedzie pociąg" - dziecko ilustruje ruchem, gestem treść wierszyka. Dorosły recytuje wiersz, dziecko uzupełnia wypowiadając wyrażenia dźwiękonaśladowcze, np. fu fu fu, tru tu tu itp.
Jedzie pociąg - fu,fu,fu,
Trąbka trąbi - tru, tu, tu,
A bębenek - bum,bum,bum,
Na to żabki - kum,kum,kum,
Woda z kranu - kap, kap, kap,
Konik człapie - człap, człap, człap,
Mucha bzycz - bzy, bzy, bzy,
A wąż syczy - sss, sss, sss.
- zabawa - "Co mówią zwierzęta" - dziecko ilustruje ruchem, gestem treść wiersza, dorosły recytuje cały wiersz, dziecko uzupełnia wypowiadając, np. kle, kle, kle,  kum, kum,kum itp.
Co mówi bocian, gdy żabę zjeść chce?
Kle kle kle.
Co mówi żaba, gdy bocianów tłum?
Kum kum kum.
Co mówi kaczka, gdy jest bardzo zła?
Kwa kwa kwa.
Co mówi kotek, gdy mleczka by chciał?
Miau miau miau.
Co mówi kura, gdy znosi jajko?
Ko ko ko.
Co mówi kogut, gdy budzi w kurniku?
Ku ku kukuryku.
Co mówi koza, gdy jeść jej się chce?
Mee mee me.
Co mówi krowa, gdy brakuje jej tchu?
Mu mu mu.
Co mówi wrona, gdy wstaje co dnia?
Kra kra kr.
Co mówi piesek, gdy kość zjeść by chciał?
Hau hau hau.
Co mówi baran, gdy jeść mu się chce?
Bee bee bee.
 Co mówi ryba, gdy powiedzieć chce?
Nic! Przecież ryby nie mają głosu.
c) Ćwiczenia na rytm.
- rytmiczne wymawianie imion,
- mówienie rytmicznr ( w takt) - wymawianie słów (mówienie sylabami) zgodnie z wybijanym rytmem,
-wypowiadanie słów z jednoczesnym ich wyklaskiwaniem,
- wypowiadanie coraz dł€ższych zdań na jednym wydechu.